Paragraf na drodze 10/2009

Wykładnia prawa

Andrzej Ważny
Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. V KK 313/07, w sprawie odpowiedzialności za wykroczenie z art. 86 i 87 k.w.
Commentary on the ruling of the Supreme Court of 20 February 2008, Reference No. V KK 313/07, in the matter of liability for an offence under Articles 86 and 87 Code of Petty Offences

Streszczenie
Jest to glosa aprobująca treść wyroku Sądu Najwyższego, w którym po raz kolejny podkreślono, że kierujący pojazdem mechanicznym, który, nie zachowując należytej ostrożności i naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, albo narusza jego nietykalność cielesną, odpowiada na podstawie art. 86 lub art. 87 k.w., powołując się przy tym na podobne stanowisko wyrażone w uchwale składu 7 sędziów z dnia 15 lutego 1977 r., sygn. VII KZP 22/76.

Słowa kluczowe
Kierowanie pojazdem mechanicznym, należyta ostrożność, zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo, naruszenie nietykalności..

Abstract
The author approves of the ruling of the Supreme Court, in which once again it was emphasized that a driver of a motor vehicle who - by not taking appropriate care and violating road safety rules - exposes a person to direct danger of loss of life, severe injury to the body or health disturbances, or infringes his/her bodily inviolability, is liable on the basis of Article 86 or Article 87 Code of Petty Offences; furthermore, the author refers to a similar standpoint expressed in a resolution passed by seven judges on 15 February 1977, Reference No. VII KZP 22/76.

Key Words
Driving a motor vehicle, appropriate care, road safety rules, exposure to direct danger, infringement of inviolability.


Piotr Kardas
Zatrzymanie prawa jazdy. Prawny charakter tego środka oraz organy właściwe do orzekania o zasadności zatrzymania i rozstrzygania wniosku o zwrot tego dokumentu
Confiscation of driving licence. The legal nature of this measure and also appropriate bodies for ruling on the legitimacy of confiscation and on a motion to return the document

Streszczenie
Na tle szeroko przedstawionego przeglądu doktryny i orzecznictwa autor porównuje instytucję zatrzymania prawa jazdy dokonywanego na podstawie art. 135-138 ustawy "Prawo o ruchu drogowym" ze środkiem zapobiegawczym z art. 276 k.p.k., polegającym na nakazie powstrzymania się od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów. Wskazuje na istniejącą w prawie o ruchu drogowym lukę prawną, polegającą na braku uregulowań dotyczących zwrotu prawa jazdy na wniosek zainteresowanego. Wyraża pogląd, że jeżeli za podstawę wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy przyjąć art. 254 § 1 k.p.k., to w zależności od etapu, na którym znajduje się postępowanie w sprawie, organem uprawnionym do rozpoznania tego wniosku jest prokurator lub sąd.

Słowa kluczowe
Prawo jazdy, zatrzymanie, prawny charakter zatrzymania, organy właściwe do legalizacji zatrzymania, zwrot dokumentu, organy właściwe do zwrotu..

Abstract
Against the background of a broad review of the literature and judicial opinions, the author compares driving licence confiscation carried out on the basis of Articles 135-138 of The Road Traffic Act with the preventive measure under Article 276 Code of Criminal Procedure, consisting in an order to desist from driving a defined type of car. He indicates the existence of a legal gap in The Road Traffic Act, consisting in a lack of regulations concerning return of driving licence at the request (motion) of the interested party. He expresses the opinion that if Article 254 § 1 Code of Criminal Procedure is taken as the basis for a motion to return a confiscated driving licence, then, depending on the stage of the proceedings, the organ authorised to hear this motion is the prosecutor or the court.

Key Words
Driving licence, confiscation, legal character of confiscation, appropriate bodies dealing with legalisation of confiscation, return of document, appropriate bodies dealing with return of document.


Andrzej Skowron
Między wypadkiem a kolizją drogową. Powaga rzeczy osądzonej
Between a road accident and a collision. The binding force of an adjudicated matter

Streszczenie
Zakaz orzekania ponownie za to samo (ne bis in idem) należy do podstawowych gwarancji współczesnego procesu karnego. Zasada ta, choć jest powszechnie aprobowana, w praktyce budzi kontrowersje, głównie w bardziej złożonych sytuacjach procesowych. Poniższy tekst jest odpowiedzią na wątpliwości, jakie powstały w związku z ponownym skierowaniem do rozpoznania sprawy o wykroczenie, wcześniej zakończonej prawomocnym orzeczeniem.

Słowa kluczowe
Art. 86 Kodeksu wykroczeń, art. 177 Kodeksu karnego, prawomocność, powaga rzeczy osądzonej, zawisłość prawna sporu, wypadek drogowy, kolizja, ne bis in idem..

Abstract
A ban on adjudicating a second time in the same matter (ne bis in idem - double jeopardy) is one of the basic guarantees of contemporary criminal proceedings. This principle, although it is universally approved, in practice arouses controversy, mainly in more complex procedural situations. The text below is a reply to doubts that have arisen in connection with repeated submission (for hearing) of a case concerning an offence that earlier concluded with a legally binding ruling.

Key Words
Article 86 of the Code of Petty Offences, Article 177 of the Penal Code, legal validity, binding force of an adjudicated matter, legal dependance of a conflict, road accident, collision, ne bis in idem.


Z wokandy sądowej

Lech K. Paprzycki
Motocykliści - nowe zagrożenie dla ruchu drogowego
Motorcyclists - a new threat to road traffic

Streszczenie
Na przykładzie sprawy wypadku, w którym skręcający w lewo samochód zderzył się z nadjeżdżającym z przeciwka, z bardzo dużą prędkością, motocyklistą, autor, relacjonując przebieg postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym oskarżonego kierowcę samochodu, wskazuje na coraz poważniejszy problem społeczny w postaci szaleńczego wręcz sposobu jazdy motocyklistów, w szczególności tych na ciężkich, nowoczesnych motocyklach o ogromnych mocach silników.

Słowa kluczowe
Motocykliści, nadmierna prędkość, zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego..

Abstract
The author describes the increasingly serious social problem of what can only be described as crazy motorcycling, especially by persons on heavy modern motorbikes with huge engines. He illustrates it with the example of a court case concerning an accident in which a car turning left collided with a motorbike approaching from the opposite direction at very great speed - the case ended in acquittal of the car driver.

Key Words
Motorcyclist, excessive speed, threat to road traffic safety.


Bogusław Zając
W kwestii przyczynienia się do wypadku drogowego
On contributing to a road accident

Streszczenie
Autor rozważa zagadnienie przyczynienia się kierującego samochodem do śmiertelnego w skutkach wypadku potrącenia rowerzysty, który złamał zasady pierwszeństwa przejazdu. Wypadek miał miejsce w obszarze zabudowanym, na skrzyżowaniu, na którym kierujący samochodem miał pierwszeństwo przejazdu, ale poruszał się z niedozwoloną prędkością. Zdaniem autora, choć bezsporne jest, że zasadniczą przyczyną wypadku było nieprawidłowe zachowanie się rowerzysty, to okoliczności zdarzenia, w tym przekroczenie przez oskarżonego kierowcę samochodu dozwolonej prędkości, uzasadniają przypisanie oskarżonemu przyczynienia się do wypadku.

Słowa kluczowe
Pierwszeństwo przejazdu, zajechanie drogi, niedozwolona prędkość..

Abstract
The author deliberates on the issue of a car driver contributing to a fatal knocking down of a cyclist who violated the principles of right of way. The accident took place in a built-up area, at a crossroads, at which the car driver had right of way, but was driving at excessive speed. In the opinion of the author, although it is undisputed that the fundamental cause of the accident was the incorrect behaviour of the cyclist, the circumstances of the incident, including exceeding the speed limit by the accused driver, justify accusing the driver of contributing to the accident.

Key Words
Right of way, to cut in on someone, exceeding the speed limit.


Z problemów rekonstrukcji wypadków i opiniowania

Sławomir Pytel
O wszechstronną analizę możliwości obserwacyjnych kierowców podążających za sobą pojazdów
On the analysis of visibility assessment by drivers following each other

Streszczenie
Artykuł zwraca uwagę na zaniedbywany często w analizach i symulacjach wypadków drogowych problem oceny widoczności. Zdaniem autora, niezależnie od analizy czasowo-przestrzennej oraz od analizy uwarunkowań wynikających z prawa o ruchu drogowym, w większości zdarzeń drogowych konieczne jest wykonanie analizy widoczności dla obu objętych analizą kierowców: poprzedzającego (jadącego z przodu) i nadążającego (jadącego z tyłu). Badanie to ma szczególne znaczenie w przypadku zdarzeń, w których jeden z kierowców, aby uniknąć kolizji, musi odpowiednio wcześnie dostrzec pojazd nadjeżdżający z tyłu. Ten element analizy jest często pomijany w opiniach, co niekiedy prowadzi do błędnych wniosków końcowych. Celem niniejszego opracowania jest wykazanie, że ze względu na pole widzenia, jak i ciągłość obserwacji, kierujący pojazdem będącym z tyłu ma nieporównywalnie lepsze warunki do oceny sytuacji na drodze niż kierujący pojazdem jadącym przed nim.

Słowa kluczowe
Pole widzenia, uderzenie w tył pojazdu, analiza przyczyn..

Abstract
The article is focused on the problem of evaluation of visibility, often neglected in analyses and simulation of road accidents. In the author's opinion, apart from the time-space analysis and analysis of the conditions described in road traffic regulations, in most road accidents it is necessary to analyse the visibility conditions for both drivers involved: the one driving in front and the one following. This investigation is of particular importance in cases when the driver trying to avoid a collision needs to notice well in advance the following car. This element of the analysis is often neglected in expert opinions, which may lead to erroneous final conclusion. The aim of the article is to prove that due to visibility field and continuity of observation, the driver follower is in a much better position to evaluate the road situation than the driver preceding him.

Key Words
Visibility field, hitting the back of vehicle, analysis of accident causes.


Materiały szkoleniowe

Ryszard A. Stefański
Osoby uprawnione do kierowania motorowerem
Persons authorised to ride a moped

Streszczenie
W artykule zostało przedstawione pojęcie motoroweru w aspekcie historycznym i obecnie obowiązujące, a także kształtowanie się uprawnień do kierowania motorowerem. Autor poddaje krytyce obecne uregulowanie, niewymagające posiadania karty motorowerowej przez osoby, które ukończyły 18 lat, i proponuje, by wprowadzić taki obowiązek. Negatywnie też z ocenia brak jednolitego programu szkolenia osób ubiegających się o kartę motorowerową.

Słowa kluczowe
Karta motorowerowa, motorower, program szkolenia, uprawnienia do kierowania..

Abstract
The concept of the moped - both historical and currently binding - and also the evolution of authorisation to ride a moped is presented in this article. The author criticizes current regulations - whereby persons aged 18 or over do not require a moped licence - and proposes that such a requirement should be introduced. He also negatively assesses the lack of a standard training programme for persons trying for a moped licence.

Key Words
Moped licence, moped, training programme, authorisation to ride (drive).


Informacje

Nowe pozycje Wydawnictwa Instytutu Ekspertyz Sądowych
New publications of the Institute of Forensic Research Publishers