Paragraf na drodze 1/2016

Wykładnia prawa

 

Sławomir Joachimiak

Regulacja art. 180a Kodeksu karnego i jego relacja do innych przepisów przewidujących odpowiedzialność karną za prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień

Article 180a of the Penal Code and its relation to other regulations concerning
criminal responsibility for driving without required authorisation

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest omówienie i ocena wprowadzonego ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw artykułu 180a Kodeksu karnego oraz porównanie zakresu jego regulacji z przepisami przewidującymi odpowiedzialność karną za prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień. Celem analizy jest ustalenie, czy zakresy regulacji tych przepisów pokrywają się,
a jeżeli tak, to w jakim zakresie, i tą drogą ustalenie zakresu regulacji każdego z tych przepisów. Analizując proces uchwalania ustawy, autor dochodzi do negatywnej oceny ratio legis tego przepisu ustawy i wskazuje przypadki zbiegu rzeczywistego i pozornego przepisu art. 180a k.k. z art. 244 k.k., art. 244b § 1 k.k., art. 178a § 4 k.k. i art. 94 k.w.

Słowa kluczowe

Prawo jazdy, zbieg przepisów ustawy, zbieg rzeczywisty, zbieg pozorny, zakaz prowadzenia pojazdów.

Abstract

The article presents, discusses and evaluates Article 180a of the Penal Code introduced by the Act of 20 February 2015 amending the Act – the Penal Code and some other acts. It also compares the scope of its regulations with those providing for criminal responsibility for driving without the required authorisation, to determine whether those rules adjustment ranges overlap, and if so, to what extent, and thus determine the scope of the legislation of each of these provisions. By the analysis of the adoption procedure of this act the author comes to a negative assessment of ratio legis of the Act. The author indicates cases of real concurrence and negligible concurrence of  Article 180a of the Penal Code and Article 244 of the Penal Code, Article 244b § 1 of the Penal Code, Article 178a § 4 of the Penal Code and Article 94 of the Code of Petty Offences.

Key words

Driving license, concurrence of provisions, real concurrence, negligible concurrence, driving ban.

 

Wojciech Kotowski

Wnioskowe przestępstwo drogowe. Uwagi na marginesie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. III KK 72/15

Traffic offence prosecuted on complaint. Comments on the Supreme Court
Decision of 3 June 2015, Ref. III KK 72/15

Streszczenie

Autor aprobuje ustalenia Sądu Najwyższego, rozpoznającego kasację na niekorzyść osoby oskarżonej o spowodowanie wypadku określonego w art. 177 § 1 k.k., w którym Sąd Najwyższy doszedł do słusznego wniosku, stwierdzając, że stryjeczne rodzeństwo, jako zstępni rodzeństwa, nie są osobami najbliższymi w rozumieniu art. 115 § 11 k.k.

Słowa kluczowe

Wnioskowe przestępstwo drogowe, osoba najbliższa, stryjeczne rodzeństwo.

Abstract

The author endorses the findings of the Supreme Court concerning the cassation, in which it found against the person accused of causing an accident as defined in Art. 177 § 1 Penal Code: the Supreme Court reached the correct conclusion, stating that first cousins, as descendants of siblings, are not next-of-kin as understood under Art. 115 § 11 Penal Code.

Key Words

Traffic offence prosecuted on complaint, next-of-kin, first cousins.


Kazimierz J. Pawelec

Umorzenie restytucyjne w sprawach o przestępstwa drogowe. Czy to dobre i jasne rozwiązanie?

Discontinuance of proceedings due to restitution in cases of road traffic offences.
Is this a good and clear solution?

Streszczenie

Umorzenie restytucyjne jest nową instytucją w polskim procesie karnym. Przewiduje, że na wniosek pokrzywdzonego prokurator lub sąd umarza postępowanie karne, w razie gdy sprawca popełnił przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3, a w razie popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu – do lat 5, warunkiem jest, by sprawca naprawił pokrzywdzonemu wyrządzoną szkodę lub zadośćuczynił krzywdzie, a umorzeniu nie przeciwstawiają się cele kary. Jednakże w polskim Kodeksie karnym występują przestępstwa niepowodujące żadnej szkody lub krzywdy. Na pytanie, czy tego rodzaju czyny powinny być wyłączone z możliwości umorzenia restytucyjnego,  ustawodawca nie udzielił odpowiedzi, chociaż względy aksjologiczne wskazują, że sprawcy przestępstw tego rodzaju powinni mieć możliwość skorzystania z tej nowej instytucji, będącej także nową ujemną przesłanką procesową. Tym właśnie zagadnieniom poświęcona została niniejsza publikacja, prezentująca poglądy autora, mogące być uznane za dyskusyjne, jako że jeszcze nie wykształciła się praktyka dotycząca zastosowania tej nowej instytucji. Zdaniem autora możliwość umorzenia restytucyjnego, przynajmniej w odniesieniu do występku z art. 177 § 1 k.k., wydaje się dyskusyjna.

Słowa kluczowe

Oskarżony, podejrzany, pokrzywdzony, szkoda, krzywda, umorzenie, skutek, przestępstwa z abstrakcyjnego zagrożenia, mediacja, wniosek

Abstract

Discontinuance of proceedings due to restitution) is a new institution in Polish criminal proceedings. It provides for – at the request of the victim – discontinuance of criminal proceedings by the prosecutor or court in cases where the perpetrator has committed a crime punishable by imprisonment of up to 3 years or – in the case of an offence against property – up to 5 years. A condition is that the perpetrator should repair the harm done to the victim or compensate for the harm, and that the objectives of the punishment do not conflict with the discontinuance. However, in the Polish Penal Code there are offences that do not cause any damage or harm. The legislature has not given an answer to the question as to whether such types of acts should be excluded from the possibility of discontinuation of proceedings due to restitution, although axiological considerations indicate that perpetrators of this type of offence should have the possibility of making use of the new institution, which is also a new negative procedural premise. This publication is devoted to these issues. The author’s views, which could be considered as debatable as this new institution has not yet been widely applied, are presented. In the author’s opinion, the possibility of discontinuance of proceedings due to restitution, at least in relation to a misdeed under Art. 177 § 1 Penal Code, seems to be debatable.

Key Words

The accused, the suspect, the victim, damage, harm, discontinuance, effect, offences of abstract threat, mediation, conclusion.

 

 

Andrzej Skowron

Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. K 19/11, w sprawie prawa do obrony w postępowaniu w sprawach o wykroczenia

Commentary on the ruling of the Constitutional Tribunal of 3 June 2014,
Ref. K 19/11, on the right to defence in proceedings in petty offence cases

 

Streszczenie

Jest to glosa krytyczna w stosunku do punktu 2 tytułowego orzeczenia. W jej konkluzji autor twierdzi, że Trybunał Konstytucyjny niewątpliwie wyszedł poza zakres swych uprawnień, a ustawodawca, który powinien był wykonywać zalecenia Trybunału w kwestii dokonywania zmian legislacyjnych, naruszył tę zasadę. Jednakże, zdaniem autora – per saldo – glosowane orzeczenie należy ocenić pozytywnie jako wypełnienie postulatu dostosowania prawa do obrony osób podejrzewanych o popełnienie wykroczenia z wymaganiami płynącymi z Konstytucji oraz ratyfikowanymi przez nasz kraj aktami prawa międzynarodowego.

Słowa kluczowe

Wykroczenie, postępowanie wyjaśniające, dostęp do akt, prawo do obrony

Abstract

This is a critical commentary in relation to point 2 of the ruling in question. In its conclusion, the author claims that the Constitutional Tribunal clearly went beyond its powers, whilst the legislature – which should have carried out the Tribunal’s recommendations in the issue of making legislative changes – violated this principle. However, in the author’s opinion the ruling should be assessed positively, as a fulfilment of the postulate to align the right to defence of persons suspected of committing a petty offence with requirements stemming from the Constitution and acts of international law that have been ratified by Poland.

Key Words

Petty offence, explanatory proceedings,  access to files, the right to defence

Z wokandy sądowej

 

Lech K. Paprzycki

Szczególna ostrożność na skrzyżowaniu z sygnalizatorami świetlnymi

Special care at crossroads with traffic lights

 

Streszczenie

Artykuł dotyczy śmiertelnego w skutkach wypadku, polegającego na uderzeniu skręcającego w lewo samochodu przez wyprzedzającego go w tym czasie motocyklistę. Autor omawia przebieg postępowania w tej sprawie, w której kierowca skręcającego samochodu został (jeszcze nieprawomocnie) uniewinniony. Na tle tego zdarzenia autor prowadzi rozważania na temat realizacji wymogu „szczególnej ostrożności” obowiązującego przy wykonywaniu obu manewrów – skrętu i wyprzedzania.

Słowa kluczowe

Wypadek drogowy, skręt w lewo, wyprzedzanie, szczególna ostrożność

Abstract

The article concerns a fatal accident, in which a car turning left was hit by a motorcycle that was overtaking it at the time. The author discusses the course of the proceedings in this matter, in which the driver of the turning car was acquitted (although this acquittal is not yet valid). Against the background of this event, the author deliberates on the subject of the fulfilment of the requirement of “special care” which is obligatory when performing both manoeuvres – turning and overtaking.

Key Words

Road accident, turn left, overtaking, special care.

 

Materiały szkoleniowe

 

Wojciech Kotowski

Nowelizacje ustawy – Prawo o ruchu drogowym dokonane w 2015 roku

Amendments to the act – the Road Traffic Law – made in 2015

Streszczenie

Przedmiot artykułu stanowią zmiany w ustawie – Prawo o ruchu drogowym dokonane w 2015 r.

Słowa kluczowe

Stan nietrzeźwości, blokada alkoholowa, stacja obsługi pojazdów.

Abstract

The subject of the article is changes in the act – the Road Traffic Law – made in 2015.

Key Words

State of alcohol intoxication, breath alcohol ignition interlock device, vehicle service station.

 

Maciej Małolepszy

Konsekwencje prawne przekroczenia dopuszczalnej prędkości w polskim i niemieckim systemie prawnym

Polish and German regulations on the legal consequences of exceeding
the speed limit

 

Streszczenie

Celem artykułu jest porównanie polskich i niemieckich regulacji dotyczących konsekwencji prawnych za przekroczenie dopuszczalnej prędkości przez kierowcę pojazdu mechanicznego. Obok porównania konsekwencji finansowych przedmiotem niniejszej publikacji są kwestie związane z orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów oraz systemem naliczania punktów. Z przeprowadzonych prawnoporównawczych analiz wynika, że system niemiecki jest dużo bardziej represyjny wobec kierowców pojazdów mechanicznych przekraczających dopuszczalną prędkość. Niniejsza analiza może stać się jednym z elementów w dyskusji trwającej w polskim systemie prawnym na temat potrzeby zaostrzenia konsekwencji prawnych wobec kierowców lekceważących przepisy ruchu drogowego, które określają dopuszczalną prędkość.

Słowa kluczowe

Dopuszczalna prędkość, pojazd mechaniczny, przekroczenie, polskie i niemieckie regulacje, porównanie.

 

Abstract

The aim of the article is to compare the Polish and German regulations on legal consequences of exceeding the speed limit when driving a motor vehicle. The subject of the publication is not limited to a comparison of the financial repercussions in both countries, but it also encompasses issues related to the driving disqualification and the penalty points system. The comparative legal analysis reveals that German law is much more repressive towards speeding drivers of motor vehicles. This study may become a voice in the ongoing Polish discussion on the necessity of sharpening the legal consequences imposed on drivers disregarding speed limits.

Key words

Speed limit, exceeding, motor vehicle, Polish und German regulations, comparison