Paragraf na drodze 12/2009

Wykładnia prawa

Ryszard A. Stefański
Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. V KK 34/09, w sprawie szczególnej ostrożności przy wykonywaniu skrętu w lewo
Commentary on the resolution of the Supreme Court of 12 August 2009, Ref. No. V KK 34/09, in the matter of particular care when turning left

Streszczenie
Jest to glosa krytyczna w stosunku do stanowiska Sądu Najwyższego, że w pojęciu "szczególnej ostrożności", wymaganej od kierującego przy wykonywaniu manewru skrętu w lewo, mieści się obowiązek nieustającej obserwacji sytuacji na drodze, w tym także obowią-zek upewnienia się, czy manewr skrętu nie spowoduje zajechania drogi pojazdowi jadącemu z tyłu. Autor, omawiając szeroko różne, sprzeczne z sobą judykaty i stanowiska doktryny w tej kwestii, wyraża pogląd, że wymóg zachowania szczególnej ostrożności przez zmieniającego kierunek jazdy nie oznacza, że w razie zaistnienia wypadku w czasie wykonywania tego manewru odpowiedzialność za jego powstanie zawsze spada na doko-nującego zmiany kierunku jazdy. Zdaniem autora, odpowiedzialność ta jest wyłączona, jeŹżeli przyczyną nastąpienia wypadku jest nieprawidłowe zachowanie się innego uczestnika ruchu, chyba że w grę wchodzi naruszenie zasady ograniczonego zaufania. Innymi słowy, z zasady szczególnej ostrożności wynika, że kierujący pojazdem musi być na tyle uważny, by zdążyć zaniechać zmiany kierunku jazdy, gdyby kontynuowanie tego manewru stwarza-ło zagrożenie dla ruchu drogowego lub zmuszało innego uczestnika ruchu do podjęcia manewru obronnego.

Słowa kluczowe
Skręt w lewo, szczególna ostrożność, obowiązek obserwacji drogi za sobą..

Abstract
In the commentary, the author criticises the standpoint of the Supreme Court that the con-cept of "particular care" required of a driver when turning left encompasses a duty of continuous observation of the situation on the road, including a duty to make sure that the turning manoeuvre will not obstruct a vehicle driving behind. The author, broadly discuss-ing various rulings and standpoints of the doctrine that conflict with each other in this matter, expresses the view that the requirement of maintaining care by a person changing direction does not mean that in the case of occurrence of an accident at the time that this manoeuvre is being performed, responsibility for its occurrence always falls on the person who is turning. In the opinion of the author, this responsibility is nullified, if the cause of the accident is incorrect behaviour by another traffic participant, except if infringement of the principle of limited trust is involved. In other words, on the basis of the principle of particular care it transpires that a driver must be sufficiently attentive to desist from changing direction of travel in good time, if continuing this manoeuvre creates a threat to road traffic or forces another traffic participant to undertake a defensive manoeuvre.

Key Words
Turning left, particular care, duty to observe the road behind.


Anna Dziergawka
Prawna ocena spowodowania wypadku komunikacyjnego przez nietrzeźwego kierowcę
A legal assessment of causing a road accident when driving under the influence

Streszczenie
Przedmiotem artykułu jest prawna ocena jedności i wielości czynów oraz przyjętej kwali-fikacji prawnej zachowania się kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa ruchu powoduje wypadek komunikacyjny. W artykule przedstawiono różne stanowiska zajmowane w tej kwestii w doktrynie i orzecznictwie. Autorka opowiada się za przyjęciem, że sprawca w omawianym stanie faktycznym dopuszcza się dwóch odrębnych przestępstw, polegających na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 lub 2 k.k.) i spowodowaniu w stanie nietrzeźwości wypadku komunikacyjnego w następstwie naru-szenia zasady bezpieczeństwa ruchu, innej niż zakaz prowadzenia pojazdu w stanie nie-trzeźwości (art. 177 § 1 lub 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.). Stanowisko to znajduje argu-mentację w aspekcie normatywnym i polityki kryminalnej.

Słowa kluczowe
Nietrzeźwość kierowcy, wypadek, ocena prawna..

Abstract
The subject of the article is a legal assessment of the unity and multiplicity of actions and also of the accepted legal classification of the behaviour of a driver under the influence of alcohol or a substance of abuse, who, as a consequence of infringing principles of road safety causes a traffic accident. Various standpoints adopted in this matter in the doctrine and in judicial opinions are presented in the article. The author is in favour of accepting that the perpetrator in the discussed state has committed two separate offences, consisting in driving a car under the influence (art. 178a § 1 or 2 Penal Code) and causing a road accident under the influence as a result of infringing a principle of road safety, other than a ban on driving a car under the influence (art. 177 § 1 or 2 Penal Code in conjunction with art. 178 § 1 Penal Code). Arguments in support of this standpoint can be found in the normative aspect and in criminal policy.

Key Words
Driving under the influence, accident, legal assessment.


Andrzej Skowron
Czy istotnie tak trudno ustalić osobę kierującego? Uwagi z ustawą "fotoradarową" w tle
Is it really so difficult to establish who was driving? Comments against the background of the "Traffic Enforcement Camera" Act

Streszczenie
Tematem artykułu są trudności, na jakie napotykają organy ścigania w ustaleniu osoby, która kierowała pojazdem w danym miejscu i czasie. Mają one miejsce wtedy, kiedy do-chodzi do złamania prawa i fakt ten został zarejestrowany na nośniku informacji, jednak wizerunek osoby prowadzącej pojazd nie jest czytelny lub nie pozwala na jednoznaczną jej identyfikację. Remedium na te trudności miała być tzw. ustawa fotoradarowa, która został jednak uchylona przez Trybunał Konstytucyjny, ponieważ w zasadniczych swych rozwią-zaniach okazała się niezgodna z Konstytucją RP. Autor proponuje sposób rozwiązania problemu w oparciu o obowiązujące przepisy, pod warunkiem likwidacji zachodzących między nimi sprzeczności i braku precyzji.

Słowa kluczowe
Art. 78 ust. 4 ustawy "Prawo o ruchu drogowym", przekroczenie prędkości, mandat kar-ny, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2009 r., fotoradar, art. 65 § 2 k.w..

Abstract
The subject of the article is difficulties encountered by law enforcement agencies in estab-lishing the person who was driving a car in a given place and at a given time. Such diffi-culties arise when the law is broken and this fact is registered on an information carrier, but the image of the person driving the vehicle is not legible or does not allow unambigu-ous identification. The so-called Traffic Enforcement Camera Act was supposed to be a solution to these difficulties; however, it was overruled by the Constitutional Tribunal of the Polish Republic, since its fundamental solutions turned out to be inconsistent with the Constitution of the Republic of Poland. The author proposes a way of solving the problem based on binding regulations, on condition of elimination of conflicts arising between them and (elimination of) lack of precision.

Key Words
Art. 78 Section 4 of the "Road Traffic Act", exceeding the speed limit, mandatory fine, ruling of the Constitutional Tribunal of 14 October 2009, traffic enforcement camera, art. 65 § 2 Petty Offences' Code.


Z wokandy sądowej

Lech K. Paprzycki
Rzeczywisty, choć pośredni sprawca wypadku drogowego
An actual but indirect perpetrator of a road accident

Streszczenie
Istotą sprawy karnej opisanej przez autora jest wypadek drogowy (ze skutkiem śmiertel-nym), o sprawstwo którego został oskarżony i prawomocnie skazany kierowca samocho-du, który w samym wypadku nie uczestniczył, ale swoim zachowaniem, poprzez próbę wyprzedzania na zakręcie biegnącym w prawo, stworzył stan zagrożenia dla kierowcy nadjeżdżającego z przeciwka. Ten ostatni, w obawie czołowego zderzenia, zjechał na swoje prawe pobocze, utracił panowanie nad pojazdem i, ostatecznie, zderzył się z przypadkowym samochodem jadącym z przeciwka, jednym z wyprzedzonych przez oskarżonego.

Słowa kluczowe
Sprawstwo pośrednie, wyprzedzanie na zakręcie, stworzenie zagrożenia..

Abstract
The essence of the penal case described by the author is the road accident (with fatal con-sequences), for causing which the driver of the car was accused and convicted. The driver was not involved in the accident itself, but by his behaviour, through an attempt to over-take on a right hand bend, constituted a threat to a driver approaching from the opposite direction. The latter, fearing a head-on collision, drove off onto his right shoulder, lost control of the vehicle and collided with a car coming from the opposite direction - one of those overtaken by the accused.

Key Words
Indirect perpetration, overtaking on a bend, creating a threat.


Z problemów rekonstrukcji wypadków i opiniowania

Robert Owsiański
Impuls siły uderzenia w obliczeniach zderzeń. Wykorzystanie programu Crash3 Analizer. Część 2
The impact force impulse in calculations of collisions. Using Crash3 Analizer. Part 2

Streszczenie
Na przykładzie pewnego wypadku autor przedstawia praktyczny sposób wykorzystania impulsu uderzenia, obliczonego na podstawie trwałej deformacji uczestniczących w wy-padku samochodów. Przedstawia wykorzystanie własnego programu do wspomagania analizy i rekonstrukcji wypadków - Crash3 Analizer.

Słowa kluczowe
Analiza wypadków drogowych, impuls siły uderzenia, program komputerowy, oszacowa-nie parametru EES..

Abstract
The author presents a practical way of making use of impact force impulse, calculated on the basis of lasting deformation of participants in a car crash, illustrated by the example of a particular crash. He presents use of his own programme to aid analysis and reconstruc-tion of accidents - Crash3 Analizer.

Key Words
Analysis of road accidents, impact force impulse, computer programme, estimating the EES parameter.


Z notatnika biegłego

Jacek Wierciński
Czyn przyszły niedokonany
Future imperfect act t

Streszczenie
Na tle sprawy cywilnej o odszkodowanie za uszkodzenia samochodu powstałe w zdarzeniu drogowym autor wskazuje na błędy zawarte w opinii rzeczoznawcy, sporządzonej w fazie przedprocesowej, na zlecenie towarzystwa ubezpieczeniowego. Zwraca uwagę na niepra-widłowość sformułowania końcowych wniosków, ich wzajemną niespójność i bezpodstaw-ność rozumowania, prowadzącego do przypisania powodowi przyczynienia się do wielko-ści szkody.

Słowa kluczowe
Wypadek drogowy, opinia rzeczoznawcy, błędy wnioskowania..

Abstract
Against the background of a lawsuit over claim for car damages caused in a road accident the author points out the errors committed by an expert in his opinion done at the pre-trial phase, commissioned by an insurance company. The author highlights the incorrect for-mulation of the final conclusions, logical incoherence and false reasoning resulting in imputation to the claimant his contribution to the damages extent.

Key Words
Road accident, expert opinion, concluding errors.


Materiały szkoleniowe

Katarzyna Trzosińska
Uprawnienia straży gminnych (miejskich) wobec właścicieli pojazdów, którymi popełniono wykroczenie drogowe zarejestrowane urządzeniem działającym samoczynnie
The powers of district (municipal) guard in relation to owners of vehicles with which traffic offences have been committed that have been registered by an automatic appliance

Streszczenie
Artykuł dotyczy problemu wniosków o ukaranie za wykroczenia ujawnione za pomocą fotoradarów, wnoszonych do sądu przez straż gminną (miejską) przeciwko właścicielowi pojazdu, w sytuacjach, gdy mimo wezwania właściciel nie ujawnił, kto w danym czasie kierował pojazdem. Zdaniem autorki, osoba, która odmawia udzielenia tego rodzaju in-formacji lub nie reaguje na zadane o to pytanie, wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 65 § 2 k.w. i podlega karze określonej w § 1 tego przepisu wtedy, gdy z pytaniem zwraca się Policja, natomiast prawo żądania takiej informacji nie przysługuje straży gminnej (miejskiej). Nie przysługuje też tej formacji prawo wnoszenia wniosku o ukaranie za wy-kroczenie ujawnione fotoradarem, jeżeli właściciel pojazdu nie udzielił odpowiedzi na pytanie, kto w tym czasie kierował pojazdem. W razie ustalenia, że pojazdem, którym popełniono wykroczenie zarejestrowane urządzeniem działającym samoczynnie, nie kie-rował właściciel, straż miejska powinna przekazać sprawę Policji i powstrzymać się od podejmowania dalszych czynności.

Słowa kluczowe
Wykroczenie ujawnione fotoradarem, identyfikacja osoby kierującego, uprawnienia straży gminnej (miejskiej)..

Abstract
The article concerns the issue of motions to penalize for offences recorded by traffic en-forcement cameras, submitted in court by district (municipal) guard against car owners in situations where, in spite of being summoned, the owner did not reveal who, at a given time, was driving the vehicle. In the opinion of the author, a person who refuses to impart this type of information or does not react to a question asked about it, has committed an offence under art. 65 § 2 Petty Offences' Code and is subject to a penalty defined in § 1 of this article if the Police submit the question; however, the district (municipal) guard do not have the right to demand such information. Furthermore, this body does not have the right to submit a motion to penalize for an offence revealed by a traffic enforcement cam-era (either), if the owner of the vehicle has not given an answer to the question as to who was driving the vehicle at the time. In the case of establishing that the owner was not driving the vehicle when the offence was committed that was recorded by an automatic instrument, the municipal guard should pass the case on to the Police and desist from undertaking further actions.

Key Words
Offence recorded by a traffic enforcement camera, identification of driver, district (mu-nicipal) guard powers.