Paragraf na drodze 3/2008

Wykładnia prawa

Wojciech Kotowski
Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., sygn. III KK 270/07, w sprawie definicji pojazdu mechanicznego
Commentary on the judgement of the Supreme Court of 25 October 2007, reference no. III KK 270/07, in the matter of the definition of a mechanical vehicle

Streszczenie
Jest to glosa generalnie aprobująca tezę wyroku SN, że za pojazdy mechaniczne należy uznać pojazdy zaopatrzone w poruszający je silnik (pojazdy samochodowe, maszyny rolnicze, motocykle, lokomotywy kolejowe, samoloty, helikoptery, statki wodne i inne), jak również pojazdy szynowe zasilane z trakcji elektrycznej (tramwaje, trolejbusy), zaś za pojazdy niemechaniczne - w szczególności zaprzęgi konne, rowery, a także statki żaglowe i szybowce. Nie są pojazdami mechanicznymi również rowery zaopatrzone w silnik pomocniczy o po­jemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3, które zachowują wszystkie normalne cechy charakterystyczne budowy, umożliwiające ich zwykłą eksploatację jako rowerów. Krytycznie odnosi się autor jedynie do zaliczenia do pojazdów niemechanicznych roweru zaopatrzonego w silnik pomocniczy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3.

Słowa kluczowe
Pojazd mechaniczny, pojazd niemechaniczny, rower.

Abstract
In the commentary, the author expresses his general approval of the judgement of the Supreme Court that the term "mechanical vehicles" encompasses vehicles equipped with an engine that propels them (cars, agricultural machines, motorcycles, railway locomo-tives, airplanes, helicopters, ships and other vehicles), and also track (rail) vehicles pow-ered by electricity (trams, trolleybuses), whereas the term "non-mechanical vehicles" includes, in particular, horse-drawn carts, bicycles and also sailing ships and gliders. Fur-thermore, bikes equipped with an auxiliary engine of cubic capacity not exceeding 50 cm3, which retain all the normal structural features that enable them to be used as ordi-nary bicycles are also considered non-mechanical vehicles - this is the only classification that the author is critical of.

Key Words
Mechanical vehicle, non-mechanical vehicle, bicycle.


Agnieszka Leszczyńska, Michał Leciak
Dwugłos w sprawie odpowiedzialności odszkodowawczej państwa jako podstawy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu (uwagi w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.)
A dialogue on the issue of compensatory liability of the state as the basis for return of part of the fee for a driving licence (comments in the light of the judgement of the Constitutional Tribunal of 17 January 2006)

Streszczenie
Artykuł dotyczy praktycznych konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., kwestionującego wysokość 500-złotowej opłaty za kartę pojazdu. Omawia problem dopuszczalności zasądzenia odszkodowania za poniesioną szkodę w postaci uiszczonej zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w oparciu o konstrukcję jurydyczną z art. 4171 § 1 k.c.. Opracowanie składa się z czterech części. We wstępie jest omówiony stan prawny związany z wprowadzeniem przepisów ustanawiających opłatę za wydanie karty pojazdu i z późniejszym stwierdzeniem ich niekonstytucyjności. Następnie przedstawione są ogólne założenia odpowiedzialności odszkodowawczej państwa z tytułu tzw. bezprawia legislacyjnego. Kolejne dwie części stanowią prezentację stanowiska każdego z autorów odnośnie do podjętego problemu normatywnego. Pierwszy przedstawia argumentację przemawiającą za możliwością zasądzenia odszkodowania za kwotę nadpłaconą za kartę pojazdu na podstawie art. 4171 k.c., drugi neguje prawidłowość takiego rozstrzygnięcia sądowego.

Słowa kluczowe
Karta pojazdu, zwrot opłaty, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, bezprawie legislacyjne, odpowiedzialność odszkodowawcza państwa.

Abstract
The article concerns practical consequences of the judgement of the Constitutional Tribunal of 17 January 2006, questioning (the size of) the 500 złoty driving licence fee. He discusses the issue of the acceptability of awarding compensation for (damage in the form of) having paid an elevated fee for a driving licence on the basis of a juridical construction in Article 4171 § 1 Civil Code. The article consists of four parts. In the introduction, the legal status linked with introduction of regulations establishing the fee for issuing of a driving licence is discussed, and these regulations are later ascertained to be unconstitutional. Next, the general premises of the compensatory liability of the state on the grounds of so-called legislative illegality are presented. The next two parts constitute a presentation of the standpoint of each of the authors in relation to the undertaken normative problem. The first presents argumentation supporting the possibility of awarding compensation for an overpaid sum for a driving licence on the basis of article 4171 Civil Code; the second refutes the validity of such a judicial solution.

Key Words
Driving licence, return of fee, judgement of the Constitutional Tribunal, legislative illegality, compensatory liability of the state.


Andrzej Skowron
Wokół ,,trybów przyspieszonych" (część 4)
On express modes (part 4)

Streszczenie
W ostatniej części artykułu autor rozważa problem, na ile instytucje służące przyspieszeniu i odformalizowaniu postępowania mogą być przydatne w postępowaniu przyspieszonym oraz jak poprawić wadliwy system kontroli wyroków opatrzonych klauzulą natychmiastowej wykonalności. Podsumowując wcześniejsze rozważania postuluje też - w razie pozostawienia trybu przyspieszonego - dokonanie pewnych niezbędnych zmian, jak np. zawężenie zakresy stosowania postępowania przyspieszonego do określonych obszarów kraju oraz wtedy, gdy zachodzi obawa, że rozpoznanie sprawy w po­stępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

Słowa kluczowe
Tryb przyspieszony, występek chuligański, skrócona rozprawa, wniosek o skazanie bez prowadzenia dalszych dowodów, natychmiastowa wykonalność wyroku, wniosek o uzasadnienie, apelacja, wniosek o odszkodowanie za niesłusznie skazanie lub zatrzymanie.

Abstract
In the last part of the article, the author considers the issue of the extent to which institutions involved in speeding up and deformalising proceedings may be useful in speeded-up proceedings and also how to improve the defective system of control of verdicts containing a clause of immediate executability. Summarising earlier deliberations, he also postulates - in the case of retaining the speeded-up procedure - carrying out of certain essential changes, such as narrowing ranges of application of speeded-up procedure to defined areas of the country and also to situations where it is feared that dealing with a case via normal procedure will be impossible or significantly more difficult.

Key Words
Speeded-up proceedings, hooligan misdemeanour, shortened hearing, motion for sentencing without presentation of further evidence, immediate executability of a sentence, motion for justification sentence, appeal, motion for compensation for unfair sentencing or arrest.


Z problemów rekonstrukcji wypadków i opiniowania

Anna Boroń
Niektóre aspekty opiniowania wypadków drogowych z udziałem pieszych
Some aspects of expert opining on road accidents involving pedestrians

Streszczenie
W artykule przedstawiono niektóre zagadnienia związane z rekonstrukcją wypadków drogowych z udziałem pieszych. Autorka wskazuje, na podstawie jakich śladów na pojeździe możliwe jest określenie, czy było to potrącenie czołowe, czy narożnikowe. Wyróżnia trzy rodzaje takich śladów oraz wykazuje brak korelacji między prędkością kolizyjną, a uszkodzeniami szyby czołowej w niektórych zakresach prędkości kolizyjnej.

Słowa kluczowe
Pieszy, potrącenie, prędkość kolizyjna, uszkodzenia nadwozia.

Abstract
Some issues linked with reconstruction of road accidents involving pedestrians are presented in the article. The author indicates on the basis of which traces on a vehicle it is pos­sible to define whether a frontal collision or fender vault of a pedestrian occurred. He singles out three types of such traces and also shows a lack of correlation between col­li­sion speed, and damage to the windscreen within certain ranges of collision speed.

Key Words
Pedestrian, knocking down of a pedestrian, collision speed, damage to car body.


Jacek Wierciński
Czy opinia biegłego zawierająca odniesienie się do opinii innych biegłych jest z założenia irrelewantna?
Is an expert opinion containing reference to opinions produced by other experts irrelevant on presumption?

Streszczenie
Autor, patrząc na problem z pozycji wieloletniego, doświadczonego biegłego w dziedzinie badania i rekonstrukcji wypadków drogowych, polemizuje z poglądem, że opinia biegłego zawierająca odniesienie się do istniejących w sprawie wcześniejszych opinii biegłych jest opinią irrelewantną, tj. pozbawioną procesowej wartości dowodowej.

Słowa kluczowe
Opinia biegłego, wartość dowodowa, irrelewancja.

Abstract
The author, drawing from his years long experience in road accident analysis and reconstruction, is debating the belief that an expert opinion containing reference to opinions, already existing in the given court case, produced earlier by other experts, is an irrelevant opinion, i.e. devoid of validity of proof.

Key Words
Expert opinion, validity of proof, irrelevance.