Paragraf na drodze 3/2014

Wykładnia prawa

Kazimierz J. Pawelec
Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. V KK 264/12, w sprawie zasady ograniczonego zaufania w ruchu drogowym
Commentary on the Supreme Court decision of 6 February 2013, Ref. V KK 264/12, on the principle of limited trust in road traffic

 Streszczenie
Jest to glosa aprobująca następującą tezę postanowienia Sądu Najwyższego: „Art. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) statuuje jedynie zasadę ograniczonego zaufania, stanowiąc, że uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze mają prawo liczyć, iż inni uczestnicy tego ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego ich zachowania. Reguła ta daje zatem normatywną podstawę do działania w zaufaniu do innych uczestników ruchu, a doznaje ograniczeń jedynie wówczas, gdy okoliczności sytuacji drogowej wskazują na możliwość niewłaściwego zachowania przez innego uczestnika ruchu”. Autor, aprobując tę tezę, omawia istotę i wymagalność realizacji zasady ograniczonego zaufania w ruchu drogowym, ilustrując problem orzeczeniami Sądu Najwyższego. Wskazuje, że jednym z istotnych warunków możliwości przypisania kierującemu naruszenia tej zasady jest wykazanie, iż w konkretnej sytuacji ekscesu innego uczestnika ruchu, mając do dyspozycji warunki niezbędne do skutecznego podjęcia manewru obronnego, warunków tych nie wykorzystał.

Słowa kluczowe
Ruch drogowy, zasada ograniczonego zaufania, orzeczenia Sądu Najwyższego.

 Abstract
This is a commentary approving the following ruling of the Supreme Court: “Art. 4 of the Act of 20 June 1997  – The Road Traffic Act (consolidated text, Journal of Laws, 2012, item 1137 as amended) only enacts the principle of limited trust, stating that a participant in road traffic and another person finding themselves on the road have the right to expect that other road users observe road traffic rules, unless circumstances indicate the possibility of different behaviour on their part. This rule thus gives a normative basis for acting with trust towards other road users, and is only limited when the circumstances of the road situation indicate the possibility of incorrect behaviour by another road user”. The author, approving this thesis, discusses the essence of – and the requirement for the application of – the principle of limited trust in road traffic, illustrating the issue with Supreme Court rulings. He indicates that one of the essential conditions for the possibility of ascribing violation of this principle by a driver is showing that in a particular situation of excess by another road user, the driver, in a situation where the necessary conditions existed for performing an effective defensive manoeuvre, did not make use of these conditions.

Key Words
Road traffic, principle of limited trust, rulings of the Supreme Court.

-------------------------------------------------------------------------------

 Konrad A. Politowicz
Wzajemne relacje przepisów artykułów: 42 Kodeksu karnego i 182 Kodeksu karnego wykonawczego oraz przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Mutual relations between provisions of articles: 42 of the Penal Code and 182 of the Executive Penal Code,  and also provisions of the Act of 5 January 2011 on vehicle drivers

 Streszczenie
Autor omawia istotny problem spójności przepisów prawa – także występujących w różnych jego gałęziach – na tle reglamentacji praw podmiotowych. Wskazuje na istniejący tu brak przejrzystości, który może skutkować dylematami, podobnymi do tych, wyrażonych w pytaniu prawnym, zadanym niedawno Sądowi Najwyższemu w sprawie o sygn. I KZP 29/13. Oczekując na zajęcie przez Sąd Najwyższy stanowiska w tej sprawie, autor rozważa wzajemne relacje przywołanych w tytule regulacji, zarówno od strony procesu karnego, jak i postępowania administracyjnego.

Słowa kluczowe
Zakaz prowadzenia pojazdów, organ administracji, ustawa o kierujących pojazdami.

 Abstract
The author discusses the significant problem of the consistency of legal regulations – also occurring in various branches of the law – against the background of the limiting of rights. He indicates the lack of existing clarity here, which may result in dilemmas similar to those expressed in a legal question recently posed to the Supreme Court in the matter of Ref. I KZP 29/13. Waiting for the Supreme Court to take a position on this matter, the author deliberates on mutual relations between the provisions referred to in the title, both from the point of view of criminal proceedings and administrative proceedings.

Key Words
Driving ban, organ of administration, the Act on vehicle drivers.

-------------------------------------------------------------------------------

 Andrzej Skowron
Problematyka ,,środków działających podobnie do alkoholu” po raz „enty” (część 2)
The issue of “substances acting similarly to alcohol” for the “umpteenth” time (part 2)

 Streszczenie
Druga część artykułu dotyczy zarówno nowo wprowadzonego artykułu 87 § 1a Kodeksu wykroczeń, jak i zamierzeń ustawodawcy, który wreszcie zwrócił uwagę na problem znamienia ,,stan pod wpływem środka odurzającego”. Autor krytycznie ocenia zarówno dokonaną zmianę, jak i proponowane przez Komisje Ustawodawczą brzmienie znamienia, które ma opisywać stan będący wynikiem zażycia środka o dzia­łaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) – innego niż alkohol.

Słowa kluczowe
Stan nietrzeźwości, środek odurzający, stan podobny do stanu po użyciu alkoholu, środek zakłócający czynności psychomotoryczne, Kodeks karny, art. 87 Kodeksu wykroczeń.

 Abstract
The second part of the article concerns both the newly introduced Article 87 § 1a Code of Petty Offences and the intentions of the legislator, who has at last focused on the issue of the defining criteria of “state under the influence of an intoxicating substance”. The author critically assesses both the change that has been made, and the wording of the definition, proposed  by the Legislative Commission, which is supposed to describe a state being the result of taking a substance with a depressive effect on the central nervous system –  other than alcohol.

Key Words
State of alcohol intoxication, intoxicating substance, a state similar to the state after use of alcohol, substance disrupting psychomotor function, Penal Code, Art. 87 Code of Petty Offences.

-------------------------------------------------------------------------------

 Z wokandy sądowej

Lech K. Paprzycki
Pieszy idący w nocy środkiem jezdni
Pedestrian walking at night in the middle of the road

Streszczenie
Na tle śmiertelnego w skutkach wypadku potrącenia nietrzeźwego pieszego, poruszającego się w nocy, poza obszarem zabudowanym, w rejonie środka jezdni, autor, omawiając przebieg postępowania w tej sprawie, wskazuje na istotne znaczenie opinii biegłych, które doprowadziły orzekające sądy do ustalenia, że jedynym sprawcą wypadku był sam pieszy. Omawia także zasady ruchu obowiązujące pieszych oraz prawa i obowiązki kierowców w ruchu nocnym.

Słowa kluczowe
Potrącenie pieszego, warunki nocne, ostrożność w ruchu nocnym.

 Abstract
This article concerns a fatal accident consisting in the knocking down of an alcohol intoxicated pedestrian, moving at night, outside a built-up area, in the region of the centre of the roadway. The author, discussing the course of proceedings in this matter, indicates the significant importance of expert opinions, which led adjudicating courts to establish that the only perpetrator of the accident was the pedestrian himself. He also discusses traffic rules that are legally binding for pedestrians and also the rights and duties of drivers in night traffic.

Key Words
Knocking down of a pedestrian, night conditions, caution in night traffic.

-------------------------------------------------------------------------------

 Z problemów rekonstrukcji wypadków i opiniowania

Vlastimil Rábek
O niektórych parametrach kontrolnych zderzenia w analizie wypadków drogowych
On some impact check parameters in the analysis of road traffic accidents

 Streszczenie
Opracowanie dotyczy formuły, właściwości, definicji i znaczenia kontrolnego parametru zderzenia GEV, który wyraża stosunek Δv/EES, a także ważnego parametru kontrolnego, jakim jest powszechnie znany parametr EES. Parametr ten bowiem w większości przypadków jest tylko biernie szacowany (wyliczany i/lub kontrolnie porównywany z obrazem deformacji pojazdów w dokumentacji fotograficznej wypadku z dostępnymi katalogami) a nie jest używany do analizy zderzenia jako aktywna dana wejściowa. Kolejnym omawianym parametrem kontrolnym jest różnica stycznych prędkości pojazdów w fazie tuż po zderzeniu ΔvB12', w powiązaniu ze współczynnikiem restytucji k. Na koniec autor omawia problem wartości współczynnika restytucji przy zderzeniach samochodów osobowych powstałych przy najechaniu od tyłu.

Słowa kluczowe
Parametr kontrolny, zderzenie, wypadek drogowy, GEV, EES, prędkość styczna, współczynnik restytucji.

 Abstract
The paper deals with the construction, properties, various definitions and importance of impact check parameter GEV, which presents the Δv/EES ratio. The paper also discusses another important check parameter: EES (Energy Equivalent Speed). This parameter is in most cases only passively assessed (calculated and/or vehicles deformation image in photographic documentation is counterchecked against available catalogues) and is not used in impact analysis as an active input. Next discussed check parameter is the difference of tangent velocities of vehicles immediately after the collision ΔvB12 together with the coefficient of restitution k. Finally the author discusses the Kalthoff’s analysis of restitution coefficient k in cases of cars collisions in which one vehicle drives into the back of the other.

Key words
Check parameter, impact, traffic accident, GEV, EES, tangent velocity, coefficient of restitution.

-------------------------------------------------------------------------------

 Wydarzenia

Jakub Zębala, Jan Unarski
XXII Konferencja Europejskiego Stowarzyszenia Badania Wypadków Drogowych (EVU) – Florencja 2013
XXII EVU conference – Florence 2013

-------------------------------------------------------------------------------

 Trybuna „Paragrafu”

Jacek Wierciński
W sprawie problemu nietrzeźwości w opiniowaniu wypadków drogowych. Głos w dyskusji
On the problem of intoxication in road accident court expert’s opinion preparation. A voice in debate

 Streszczenie
Artykuł stanowi polemikę z tezami artykułu Sławomira Pytla pt. Problem nietrzeźwości w opiniowaniu wypadków drogowych, zamieszczonym w numerze 2/2014 „Paragrafu na Drodze”. Zgłaszając wątpliwości odnośnie tez wspomnianego opracowania, autor wyraża pogląd, że biegli działający w dziedzinie kryminalistycznej rekonstrukcji wypadków drogowych generalnie nie powinni wypowiadać się na temat oddziaływań alkoholu (a tym bardziej narkotyków) na psychofizyczną sprawność kierujących pojazdami. Jedynym zagadnieniem, które w kwestii związku przyczynowego między powstaniem wypadku a stanem nietrzeźwości uczestnika biegli ci mogą i powinni opiniować, jest to, czy w analogicznej sytuacji trzeźwy kierujący uniknąłby wypadku.

Słowa kluczowe
Stan nietrzeźwości, wypadek drogowy, związek przyczynowy, opinia biegłego.

 Abstract
The article is a polemic against the theses of the article The problem of intoxication in road accident expert opinion preparation by Sławomir Pytel, published in issue 2/2014 of “Paragraph on the Road”. In the opinion of the author of the present article court experts in the area of road accident forensic reconstruction should not, in general, formulate opinions on the influence of alcohol (even less so on drugs’ influence) on vehicle drivers’ physico-psychic fitness. The only aspect these experts can and should produce opinions on the question of the cause and effect between an accident’s causes and the state of intoxication of a participant is whether in an analogous situation a sober driver would avoid the accident.

Keywords
State of intoxication, road accident, cause and effect, court expert’s opinion.