Paragraf na drodze 5/2014

Wykładnia prawa

Jacek Duda
Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. I KZP 1/14, w sprawie charakteru zbiegu przestępstwa z art. 177 § 1 lub § 2 k.k. z wykroczeniem z art. 86 § 1 k.w.
Commentary on the Supreme Court decision of 27 March 2014, Ref. KZP 1/14, on concurrence of offence, Art. 177 § 1 or § 2 Penal Code with petty offence, Art. 86 § 1 Petty Offence Code

Streszczenie
Glosa dotyczy stanowiska Sądu Najwyższego, wyrażonego w postanowieniu z dnia 27 marca 2014 r., sygn. I KZP 1/14, w sprawie charakteru zbiegu pomiędzy przestępstwem spowodowania wypadku w komunikacji (art. 177 § 1 i 2 k.k.) a wykroczeniem spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym (art. 86 § 1 k.w.). Autor, co do zasady aprobując pogląd Sądu Najwyższego, który dopuszcza możliwość wystąpienia idealnego zbiegu tych czynów zabronionych, krytycznie odnosi się do wyrażonej w motywach orzeczenia sugestii, jakoby na gruncie instytucji zbiegu idealnego z art. 10 § 1 k.w. możliwe było zaakceptowanie stanowiska Sądu Najwyższego, wyrażonego w uchwale z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. I KZP 19/12. Zdaniem autora, konsekwencje zawartego w tej uchwale poglądu prowadziłyby do zasadniczej i niekorzystnej zmiany w wykładni nie tylko przepisów statuujących wykroczenia drogowe, ale właściwie wszystkich przepisów, w których zawarto typy czynów zabronionych jako wykroczenia. Z tej perspektywy, analizowana kwestia ma pierwszoplanowe znaczenie dla rozstrzygania problemów ujawniających się na tle instytucji jednoczynowego zbiegu przestępstwa z wykroczeniem, szczególnie kontrowersyjnych na gruncie odpowiedzialności za zdarzenia w komunikacji.

Słowa kluczowe
Zbieg przepisów, idealny zbieg czynów karalnych, wypadek, spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym, pokrzywdzony.

Abstract
The subject of the commentary is a critical analysis of Supreme Court’s standpoint, expressed in March 27 2014 decision, I KZP 1/14, concerning the nature of concurrence between the offence of causing a road accident (article 177 § 1 and § 2 of Penal Code) and the petty offence of causing danger in road traffic (article 86 § 1 of Petty Offence Code). In this decision, the Supreme Court stated that it is possible to qualify some traffic accidents as both an offence and a petty offence, using the institution of ideal concurrence of offences (article 10 § 1 of Petty Offence Code). The author accepts that conclusion, but critically relates to the suggestion that the view on the ideal concurrence of offences, expressed in January 24 2013 resolution of the Supreme Court, I KZP 19/13, can be translated into the petty offence law. In the author’s opinion, the consequences of that perspective leads to unacceptable results not only in the area of the penal responsibility for traffic accidents. From this point of view the analysed problem has a priority significance for settling interpretation doubts, connected with the institution of ideal concurrence of offence and petty offence, particularly controversial in case of road traffic law.

Key Words
Concurrence of regulations, ideal concurrence of offences, accident, causing danger in road traffic.


Dorota Mieczkowska
Prawne i społeczne skutki orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów
Legal and social consequences of judicial decision imposing driving ban

Streszczenie
Artykuł przedstawia problem prawnych i społecznych skutków orzeczenia wobec sprawcy przestępstwa komunikacyjnego zakazu prowadzenia pojazdów. W oparciu o analizę aktu prawnego, a także dorobku naukowego doktryny i judykatury, autorka stwierdza, że skutki zakazu prowadzenia pojazdów są uzależnione od okresu, na jaki jest wymierzany. Zdaniem autorki, zakaz prowadzenia pojazdów orzekany na zawsze (art. 42 § 3 i 4 k.k.) stanowi środek karny o bardzo dotkliwych konsekwencjach prawnych, ponieważ nie może zostać wykonany za życia sprawcy, a tym samym skazanie nie ulegnie nigdy zatarciu. Sprawca przestępstwa komunikacyjnego będzie miał wówczas nieodwołalnie status osoby karanej, co wpłynie niekorzystnie na jego sytuację osobistą i zawodową. Autorka jest zwolenniczką wprowadzenia do Kodeksu karnego przepisu umożliwiającego – po upływie pewnego okresu i na określonych warunkach – uznanie zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na zawsze za środek karny wykonany.

Słowa kluczowe
Zakaz prowadzenia pojazdów, skutki skazania, zatarcie skazania.

Abstract
The article presents the problem of legal and social consequences of the judicial decision imposing driving ban on a perpetrator of road traffic offence. Based on the analysis of the legal act as well as the scientific achievements of doctrine and jurisprudence, the author states that the effects of the driving ban depend on the period for which it is imposed. She also maintains that permanent driving ban (Article 42 § 3 and 4 of Penal Code) is a penal measure with very severe legal consequences because it remains valid until the offender's demise. The consequence is that the entry of conviction is not to be erased from the register. Thus the offender will have the status of a person with criminal record, which will adversely affect his personal and professional situation. The author is an advocate of the introduction in the Penal Code a provision allowing recognition of permanent driving ban, after a certain period of time and under certain conditions, as a penal measure executed.

Key Words
Consequences of a conviction, driving ban, erasure of conviction.


Konrad A. Politowicz
Znaczenie prawidłowego ustalenia przesłanek fakultatywnego usunięcia pojazdu z drogi. Uwagi na tle art. 130a ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym
The significance of correct determination of indications for optional removal of a vehicle from the road. Comments against the background of Art. 130a Section 2 of the Road Traffic Act

Streszczenie
Artykuł dotyczy przesłanek fakultatywnego usunięcia pojazdu z drogi, gdy to funkcjonariuszom służb kontroli ruchu pozostawiono szerokie pole dla oceny, czy usunięcie pojazdu jest celowe i czy powinno mieć miejsce. Działanie takie wymaga uprzedniej analizy szeregu przesłanek, niejednokrotnie złożonych i trudnych do oceny. Tymczasem wydanie stosownej dyspozycji prowadzi niemal automatycznie do obciążenia właściciela kosztami związanymi z usunięciem pojazdu, nawet gdy ostatecznie procedurę tę przerwano. Zdaniem autora, aby przypisanie zobowiązania do poniesienia tych płatności do konkretnej osoby było możliwe (a czyni to starosta w drodze decyzji administracyjnej) konieczne jest zachowanie minimum gwarancji dla strony tego postępowania. Jednym z czynników tego jest postawienie przed służbami ustalającymi przesłanki i celowość usunięcia pojazdu dodatkowych powinności, wynikających z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a obecnie traktowanych marginalnie.

Słowa kluczowe
Dyspozycja usunięcia pojazdu, starosta, decyzja administracyjna, koszty usunięcia pojazdu.

Abstract
The article concerns the indications for optional removal of a vehicle from a road, where road traffic control officers have been given a broad scope to assess whether removal of a vehicle is advisable and whether it should take place. Such action requires prior analysis of a whole range of conditions – which are sometimes complex and difficult to assess. Meanwhile, issuing instructions (to remove a vehicle) leads almost automatically to burdening the owner with the costs linked with removal of the vehicle, even if this procedure is ultimately discontinued. In the opinion of the author, in order for it to be possible to ascribe the obligation to incur such costs to a particular person (and this is done by a starosta [? head of a district council] by means of an administrative decision), it is necessary to ensure a minimum guarantee for the party to these proceedings. One of the relevant factors is presenting additional obligations – stemming from provisions of the Road Traffic Act and currently treated marginally – to the authorities who determine the conditions for and advisability of removing a car.

Key Words
Order to remove a vehicle, starosta, administrative decision, the costs of removing the vehicle.


Diariusz prawniczy

Adam Jasiński
Diariusz prawniczy (60)
Legal diary (60)


Z wokandy sądowej

Lech K. Paprzycki
Wykorzystanie przez stronę posiadanych wiadomości specjalnych
Use of specialist information by a party at their disposal

Streszczenie
Na kanwie śmiertelnego w skutkach wypadku potrącenia przekraczającego jezdnię chłopca przez samochód, poruszający się z nadmierną prędkością przekraczającą prędkość dozwoloną, autor omawia problem, czy – w przeciwieństwie do sądu, który musi korzystać z opinii biegłych – stronom postępowania przysługuje prawo do posługiwania się „wiadomościami specjalnymi”, o których mowa w artykule 193 k.p.k. Na tak postawione pytanie autor udziela odpowiedzi twierdzącej.

Słowa kluczowe
Wiadomości specjalne, sąd, strony postępowania.

Abstract
Against the background of a fatal accident in which a boy crossing a road was knocked down by a car travelling at excessive speed, exceeding the speed limit, the author discusses the problem of whether – unlike the court which must use expert opinions – parties to the proceedings are to make use of “specialist information”, referred to in Article 193 Code of Criminal Procedure. The author answers in the affirmative to this question.

Key Words
Specialist knowledge, court, parties to the proceedings..


Materiały szkoleniowe

Maciej Stankiewicz
Zabójstwo czy wypadek? Problematyka pozorowanych wypadków drogowych
Murder or Accident? The problem of staged traffic accidents

Streszczenie
Przedmiotem artykułu jest problematyka pozorowanych wypadków drogowych, powodowanych w celu dokonania zabójstwa lub ukrycia popełnionego wcześniej morderstwa. W artykule autor przedstawia definicję zjawiska i przytacza kilka przykładów. Rozważania koncentruje także wokół zasad, jakimi powinny kierować się osoby, zajmujące się badaniem i wyjaśnianiem przyczyn wypadków drogowych, ze szczególnym uwzględnieniem podstawowych elementów rekonstrukcji wypadku drogowego.

Słowa kluczowe
Zabójstwo, wypadek drogowy, pozoracja.

Abstract
This article concerns the issue of bogus traffic accidents, staged in order to carry out a murder or to cover up a murder committed earlier. In the article, the author presents a definition of the phenomenon and cites several examples. He also focuses his deliberations on principles which should guide people who deal with examining and explaining causes of traffic accidents, with particular emphasis on the basic elements of road accident reconstruction.

Key Words
Murder, car accident, staging.


Ryszard Zahorski
Hamować gwałtownie, czy uderzyć w zagradzający drogę inny pojazd?
Should you brake suddenly or collide into another vehicle in your path?

Streszczenie
Autor, tłumacząc podstawowe zasady mechaniki sił bezwładności działających na pasażerów autobusu miejskiego (zwłaszcza stojących), wskazuje na elementarne zasady techniki kierowania takim autobusem w ruchu miejskim. Z naciskiem podkreśla konieczność takiego sposobu jazdy, aby nie dochodziło do potrzeby podejmowania intensywnego hamowania.

Słowa kluczowe
Autobus miejski, pasażer stojący, hamowanie, niebezpieczeństwo obrażeń.

Abstract
The author explains the basic principles of the mechanics of inertial forces acting on passengers on a city bus (especially standing passengers), and indicates elementary principles of the technique of driving such a bus in city traffic. He strongly emphasizes the necessity to drive in such a way that situations do not arise where there is a need to brake intensively.

Key Words
City bus, standing passenger, braking, risk of injury.