Paragraf na Drodze 8/2016

Wykładnia prawa

Kazimierz J. Pawelec

Sprowadzenie niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zarys problematyki

Streszczenie

Sprowadzenie zagrożenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia w ruchu drogowym nie zostało stypizowane jako przestępstwo w Kodeksie karnym. Stanowić może dwa wykroczenia. Jednakże rażące i umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwłaszcza takie, które odbiega od zachowań modelowych, zdaniem autora stanowi czyn o wysokim stopniu szkodliwości społecznej, który powinien być ścigany przy zastosowaniu procedury karnej. Jest to teza badawcza niniejszej publikacji, która stara się wykazać, że istnieje legislacyjna potrzeba, aby ująć w ramy przepisu karnego czynu narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia lub rozstroju zdrowia osób poprzez rażące i umyślne naruszenia przez uczestnika ruchu drogowego zasad bezpieczeństwa, które jednak nie przybiera postaci sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy.

Słowa kluczowe

Katastrofa w ruchu drogowym, sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy, wypadek drogowy, narażenie na niebezpieczeństwo, spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa, zasada ostrożności, przestępstwa i wykroczenia drogowe.

Causing danger in road traffic. An outline of the issue

Abstract

Causing a threat of danger to life or health in road traffic has not been defined as a crime in the Penal Code. However, it may constitute two petty offences. Yet flagrant and deliberate violation of road traffic safety rules, especially violation which deviates from model behaviours, in the author’s opinion, constitutes an act that causes a high degree of social harm, which should be prosecuted by means of criminal procedure. This is the research thesis of this publication, which tries to show that there is a legislative need to include – within the framework of a criminal law provision  – the act of exposing persons to the danger of loss of life or injury to health through flagrant and deliberate violation by a road user of road safety rules, which, however, does not take the form of causing direct danger of a catastrophe.

Key Words

Catastrophe in road traffic, causing direct danger of a catastrophe, road accident, exposing to danger, causing a threat to safety, the principle of caution, traffic offences (crimes) and petty offences.

 

 

Marcin Pawelec

O zbiegu przepisów określających przestępstwa skierowane przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym

Streszczenie

Regulacje prawa karnego w odniesieniu do przestępczości komunikacyjnej zasadniczo nie uległy zmianie od 1969 r., tj. od chwili uchwalenia Kodeksu karnego zastępującego regulacje karne z 1932 r. Jednakże pokłosie regulacji z okresu międzywojennego znalazło swoje odzwierciedlenie w Kodeksach karnych z 1969 i 1997 r. oraz jego późniejszych nowelizacjach – w tym tych ostatnich, z lat 2015 i 2016. Nie wyeliminowały one występujących zarówno w orzecznictwie, jak też doktrynie kontrowersji, związanych ze zbiegiem przepisów karnych, o których mowa w art. 11 Kodeksu karnego. Temu zagadnieniu poświęcona jest niniejsza publikacja. Autor skupił się na zbiegu przepisów przestępstwa nieumyślnego spowodowania katastrofy w ruchu drogowym, w powiązaniu z umyślnym sprowadzeniem jej niebezpieczeństwa, zbiegiem innych przestępstw ze spowodowaniem wypadku drogowego, zbiegiem innych czynów z prowadzeniem pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, jak też zbiegu innych czynów z pozostałymi przestępstwami, skierowanymi przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Dokonał analizy możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, w formie współsprawstwa, podżegania oraz pomocnictwa, osób niebędących uczestnikami ruchu drogowego oraz osób nieprowadzących pojazdów mechanicznych. Rozważył możliwość odpowiedzialności karnej za stworzenie niebezpieczeństwa w kontekście przestępstwa tzw. nadużycia władzy oraz za sprowadzenia niebezpieczeństw dla życia i zdrowia innych osób. W zakresie okoliczności będących na przedpolu wypadku drogowego zaproponował dostosowanie rozwiązań legislacyjnych do obecnych realiów ruchu drogowego.

Słowa kluczowe

Katastrofa, sprowadzenie niebezpieczeństwa nastąpienia katastrofy, wypadek drogowy, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, odpowiedzialność dyspozytora i osoby odpowiedzialnej za zapewnienie bezpieczeństwa ruchu, prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnień, zbieg przepisów, zasady bezpieczeństwa, nadużycie władzy, narażenie na niebezpieczeństwo

 

On the concurrence of regulations defining offences against road traffic safety

Abstract

Criminal law regulations in relation to traffic crime have not changed fundamentally since 1969 , i.e., since the adoption of the Penal Code, which replaced penal regulations from 1932.   However, some elements of regulations from the interwar period were reflected in the Penal Codes of 1969 and 1997, as well as in its subsequent amendments  – including the most recent ones in 2015 and 2016 . These amendments did not eliminate controversies occurring both in case law and in the legal doctrine linked with the ‘concurrence’ of criminal provisions referred to in Art. 11 of the Penal Code[a situation where - by the same act - a perpetrator violates two or more provisions of criminal law]. This article is devoted to this issue. The author has focused on: the concurrence of provisions concerning the offence/crime of unintentionally causing a catastrophe in road traffic in conjunction with deliberately causing danger (of a catastrophe); the concurrence of other offences with that of causing a road accident; the concurrence of other acts with that of driving a motor vehicle in a state of alcohol intoxication or under the influence of an intoxicant; as well as the concurrence of other acts with other offences directed against road traffic safety. The author has analysed the possibility of holding persons who were not participants in road traffic and (or) persons who were not driving motor vehicles  criminally liable – for (being an) accomplice, aiding and abetting, and accessory. He has considered the possibility of criminal responsibility  for causing danger in the context of the offence of so-called abuse of power and for causing a threat to the life and health of others. Concerning  circumstances that are in the foreground of traffic accidents, he has proposed adapting legal solutions to the current realities of road traffic.

Key Words

Catastrophe, causing danger of the occurrence of a catastrophe, traffic accident, driving a vehicle in a state of alcohol intoxication or under the influence of an intoxicating substance, the responsibility of the traffic controller and the person responsible for ensuring traffic safety, driving a motor vehicle without a licence, concurrence of regulations [a situation where by the same act a perpetrator violates two or more provisions of criminal law], safety rules, abuse of power, exposure to danger.

 

Michał Wantoła

Zakres obowiązku udzielenia pomocy ofierze wypadku drogowego i sankcje za jego naruszenie

Streszczenie

Celem artykułu jest analiza podmiotowego i przedmiotowego zakresu obowiązku udzielenia pomocy ofierze wypadku drogowego oraz sankcji za jego naruszenie. Autor poddaje analizie przepisy art. 44 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 93 Kodeksu wykroczeń oraz art. 162 Kodeksu karnego, rekonstruując na ich podstawie zakres wskazanego obowiązku oraz analizując sankcje za jego niedopełnienie. W artykule przeanalizowane są m.in. kwestie relacji typu wykroczenia z art. 93 § 1 k.w. do typu przestępstwa z art. 162 § 1 k.k. oraz możliwości odniesienia okoliczności z art. 162 § 1 in fine k.k. i art. 162 § 2 k.k. do sprawcy wykroczenia z art. 93 § 1 k.w. W artykule przedstawione są propozycje rozwiązań szczególnych problemów rysujących się na tle relacji art. 93 k.w. i art. 162 k.k. oraz sformułowany jest postulat de lege ferenda odnośnie do ograniczenia odpowiedzialności za wykroczenie z art. 93 § 1 k.w.

Słowa kluczowe

Wypadek drogowy, ofiara wypadku drogowego, uczestnik wypadku drogowego, obowiązek udzielenia pomocy.

 

 

Scope of duty of providing assistance to a road accident victim and sanctions for its violation

Abstract

The purpose of this paper is to analyse the subjective and objective scope of the obligation to provide assistance to a victim of a road accident and sanctions for its violation. The author analyses primarily the provisions of art. 44 of Road Traffic Law, art. 93 of Petty Offences Code and art. 162 of Penal Code, reconstructing the scope of the indicated duty on the basis of these provisions and analysing sanctions for its failure. In the article there are analysed, inter alia, the issues of relations of the type of misdemeanour of art. 93 § 1 of Petty Offences Code to the type of crime of art. 162 § 1 of the Penal Code and the possibilities of referring the circumstances provided for in art. 162 § 1 in fine of the Penal Code and art. 162 § 2 of the Penal Code to the perpetrator of misdemeanour of art. 93 § 1 of Petty Offences Code. In order to address the identified issues, the author uses the latest findings of the theory and dogmatics of criminal law. In the paper solutions to specific problems emerging on the task of relation of art. 93 of Petty Offences Code to art. 162 of the Penal Code are proposed and de lege ferenda postulate is formulated with regard to the limitation of liability for misdemeanour of art. 93 § 1 of Petty Offences Code.

Keywords

Road accident, victim of a road accident, participant of a road accident, obligation to provide assistance.

 

 

Z wokandy sądowej

Lech K. Paprzycki

O prędkości bezpiecznej w warunkach nocnych – po raz ostatni

Streszczenie

Na kanwie wypadku potrącenia, w warunkach nocnych, nieoświetlonego rowerzysty przez wyprzedzający go samochód osobowy, jadący na światłach mijania z prędkością ok. 80 km/h, autor rozważa problem związku pomiędzy rodzajem używanych świateł samochodu a prędkością, odpowiadającą pojęciu „prędkości bezpiecznej”.

Słowa kluczowe

Jazda nocna, widoczność drogi i przeszkód, prędkość bezpieczna.

 

On safe speed at night – for the last time

Abstract

Against the background of an accident that happened at night in which a cyclist without lights was hit by a car overtaking him, driving on dipped (low) beam lights at a speed of about 80 km/h, the author considers the issue of the relationship between the type of car lights used and speed corresponding to the concept of “safe speed”.

Key Words

Driving at night, visibility of the road and obstacles, safe speed.

 

Z problemów rekonstrukcji wypadków i opiniowania

Jan Unarski

Obowiązek noszenia elementów odblaskowych przez pieszych w kontekście problemów opiniowania. Głos w dyskusji

Streszczenie

W artykule wskazano na problem, jaki zaczyna się pojawiać w opiniodawstwie wypadków drogowych. Wprowadzony w 2014 r. przepis o konieczności posiadania elementów odblaskowych przez pieszych w czasie poruszania się po drogach poza obszarem zabudowanym powoduje konieczność zajęcia się tym problemem od strony opiniodawczej. Przypominając, że jednym z podstawowych problemów, występujących przy rekonstrukcji wypadków potrąceń pieszych w warunkach nocnych, jest wiarygodne określenie odległości, z jakiej kierujący pojazdem mógł i powinien był dostrzec pieszego na drodze, autor zwraca uwagę, że sam fakt udowodnionego posiadania przez pieszego elementu odblaskowego nie zawsze oznacza możliwość automatycznego przyjęcia, że odległość dostrzeżenia pieszego jest identyczna z odległością dostrzegania elementu odblaskowego. Wskazuje czynniki, które mogą negatywnie wpłynąć na dostrzegalność elementów odblaskowych posiadanych przez pieszego.

Słowa kluczowe

Pieszy, piesi, ograniczona widoczność, elementy odblaskowe.

 

The duty to wear reflective elements by  pedestrians in the context of issues linked to expert witnessing. A voice in the discussion

Abstract

The author points out an issue that has begun to appear in expert opinions (expert witnessing) on road accidents. A legal provision introduced in 2014 on the need for pedestrians to wear reflective elements when moving around on roads outside built-up areas has made it necessary for expert witnesses to address this problem. The author recalls that one of the fundamental problems when reconstructing accidents involving the hitting (knocking down) of pedestrians at night is a reliable determination of the distance at which a car driver could and should have perceived a pedestrian on a road. Furthermore, he notes that the fact alone that a pedestrian has been shown to possess a reflective element does not always mean that it can automatically be assumed that the distance of perceiving the pedestrian is identical with the distance of perceiving the reflective element. He indicates factors which may negatively influence the visibility of reflective elements possessed by the  pedestrian.

Key words

Pedestrian, pedestrians, limited visibility, reflective elements.

 

Materiały szkoleniowe

Włodzimierz Treter

„Highsider” Typ Motorradsturz

Zusammenfassung

Auf Grundlage der Literaturdaten und eigener Erwägungen bespricht der Autor die gefährliche Erscheinung des Motorrad-Sturzes im Kurvenbogen, auf die gegenüberliegende Seite, zu der zur Fahrbahn geneigten Seite. Er stellt die Art der rechnerischen Analyse der Abwurfgeschwindigkeit des Motorradfahrers vom Fahrzeug dar, unter Verwendung des Modells des schrägen Wurfs.

Schlüsselworte

Motorrad, „Highsider”-Sturz, Modellierung des Vorfall

Przewracanie się „highside” motocykla na łuku drogi

Streszczenie

Na podstawie danych z literatury i własnych rozważań autor omawia niebezpieczne zjawisko przewracania się motocykla na łuku, na bok przeciwny do tego, którym był nachylony do jezdni. Przedstawia sposób rachunkowej analizy prędkości wyrzucenia motocyklisty z pojazdu z wykorzystaniem modelu rzutu ukośnego.

Słowa kluczowe

Motocykl, przewrócenie się „highside”, modelowanie zjawiska.

 

Informacje

Informacja dla prenumeratorów

Informacja dla autorów